Dla niektórych okres feudalizmu to tylko okres szlachty oraz zbierania daniny przez władcę, pana ziemskiego albo też duchowieństwo. Nikt jednak się nie zastanawiał czy było cokolwiek powiązane z alkoholem w tym okresie, nie ważne czy z jego wytwarzaniem albo też ze zbieraniem odpowiednich półproduktów. Szczególnie w krajach na wschód od nas, na myśli mam tak naprawdę Rosję.

Sprawy związane z produkcją nie tylko piwa w Rosji

Według informacji z jednego ze źródeł dowiedziałem się, że na produkcji piwa warstwa ziemiańska oraz klasztorna zbijała majątek. Powodem tego było, że oni zdobywali dziko rosnący chmiel albo słód od pańszczyźnianych chłopów, którzy w niektórych przypadkach w taki sposób mogli jedynie opłacić pańszczyznę. Dalszą drogą była dalsza produkcja w swoim browarze albo też odsprzedaż na rynku, co do chłopów akurat nie mogę potwierdzić – zabrakło informacji. Chociaż zapewnię był podobne przypadki, też coś takiego robili.

W przypadku właścicieli ziemskich dochodziło też do innych przypadków związanych z browarnictwem. Według informacji zapisanych na przeróżnych dokumentach to część majątku alkoholowego było przekazywane w testamentach dla następnego pokolenia albo też dla klasztorów. Pojawiały się nie tylko pozycje typu kotły do warzenia ale też całe browary. Ostatnie to częściej trafiały do duchowieństwa niż pozostałe rzeczy związane z produkcją piwa. W niektórych przypadkach zakony miały naprawdę wielkie posiadłości związane przynajmniej z browarnictwem. A co za tym idzie, mogły proponować swoim gościom wykwitnę napoje oraz prowadzić handel związany z produktami alkoholowymi.

Rosyjska wódka

W przypadku wódki wyprodukowanie jej też zależało w głównej mierze od rosyjskiego stanu szlacheckiego i duchowieństwa mające gospodarstwa feudalne. Tylko takie gospodarstwa mogły produkować w Wielkim Księstwie Moskiewskim, jak wiadomo to od XV wieku była taka możliwość. Iwan III Srogi w czasie swojego panowania wprowadził zakaz produkcji alkoholu na własny użytek w domach, taki zakaz pojawił się też w Polsce, gdzie przez długi czas obowiązywał. Na rosyjskich terenach chłopi mogli produkować jedynie z okazji świąt rodzinnych i kościelnych, na pozostałe możliwości musieli zakupić napitek od klasztornych browarów i gorzelni.

Państwo rosyjskie rozpoczęło działać w odpowiednim kierunku, aby mieć w swoim rękach produkcję wódki oraz jej spożycia przez społeczeństwo. Nie polegało to na ścisłej kontroli produkcji, ale na odpowiednim kontrolowaniu cen produktu oraz jego jakości. Dzięki odpowiedniej polityce cenowej, podatkowej oraz kontrolowaniu pijaństwa społeczeństwa XV – wieczne Wielkie Księstwo Moskiewskie mogło przez długi czas zyskiwać odpowiednio wysokie podatki z tego tytułu.

Kontrolowano kto produkował wysokoprocentowy napój, nie tylko czyja to była własność, szlachcic czy też chłop, ale też wśród dostojników ziemskich. Im wyższy był jego status tym więcej mógł produkować na własny użytek, 1 rangi mógł produkować 1000 wiader w ciągu roku, natomiast najwyższej rangi, 14, mógł produkować już 30 000 wiader. Przez możliwości produkcji napoju można zauważyć co się dzieje ze społeczeństwem, powiększa się przepaść pomiędzy stanami feudalnymi.

Lecz na początku nie pojawiają się oficjalne przesłanki o tym, że osoby nie mogące oficjalnie produkować wytwarzają samogon. Dzięki temu w pewnym sensie można stwierdzić, że ludzie protestują przeciwko temu co tak naprawdę jest. Władza co pewien czas domyślała się, że przestaje panować nad społeczeństwem i organizowała odpowiednie kampanie antyalkoholowe, które tak naprawdę nie przyniosły pozytywnych skutków dla organów władzy. Ostatnią walką o trzeźwość była cara Mikołaja II, była to decyzja o wycofaniu alkoholu ze sprzedaży oraz doprowadziła ona do Rewolucji Październikowej w Rosji oraz obalenia carów w tym kraju. Po zdobyciu władzy rewolucjoniści z czasem wprowadzili trunki ponownie do sprzedaży.

Dopiero z czasem wódka ponownie zyskała na znaczeniu oraz zyskała o wiele większą rolę niż w okresie wcześniejszym. Stalin zajmując miejsce Lenina (który był abstynentem) wprowadza wódkę jako sprzymierzeńca, nie tylko na Kremlu, ale też ogólnie w swoim otoczeniu. Dzięki niej może zdobyć najskrytsze myśli swoich podwładnych. Natomiast w czasie II wojny światowej napój wysokoprocentowy zyskuje jeszcze większe znaczenie, staje się symbolem bohaterstwa oraz ducha walki rosyjskich ludzi. Po zakończeniu działań wojennych napój jeszcze długo utrzymywał się jako wspomniany wcześniej symbol. Po tym sens picia się zmienił dla wielu grup społecznych. Można by jeszcze stwierdzić, że produkowano wódkę dla samego picia, a powodem sięgnięcia po ten napój dla wielu osób mogło być poparciem albo walką z danym systemem wszelaki sposób.

Produkcja spirytusowa zmieniła się w okresie władzy Gorbaczowa, jak rozpoczęto walkę z alkoholizmem to zmniejszono ją dwukrotnie. Dzięki temu sprzedaż tego napoju się zmniejszyła, lecz prawdopodobnie ludzie nie zmniejszyli swoich potrzeb na napoje wysokoprocentowe. Możliwe, że produkowali samogony. Skąd te przypuszczenia? A stąd, że zwiększyła się sprzedaż cukru.

W latach dziewięćdziesiątych władze podeszły radykalnie do alkoholu i zakazały w ogóle sprzedaży napojów wyskokowych oraz zamknęły sklepy monopolowe. Przez tą decyzję pojawił się podział społeczeństwa oraz zrodziła się następna dziura pomiędzy elitą a pozostałą ludnością kraju. Po przejściach politycznych wódka powoli powróciła do normalnego obiegu, lecz na początku oficjalnego rozprowadzania trudno było stwierdzić czy to była legalnie wyprodukowana czy też samogon w butelce z etykietą alkoholu legalnie produkowanego. Z czasem wszystko się zmieniło i obecnie producenci wódki sprzedają o wiele mniej butelek niż wcześniej. Jest to spowodowane nie tylko zmianami politycznymi, ale też mentalnymi w społeczeństwie rosyjskim.

Krótki komentarz

Według mojej oceny piwo w Rosji miało większą  popularność na samym początku, kiedy jeszcze nie znano możliwości produkcji napojów wysokoprocentowych albo też te alkohole nie były aż tak popularne, nawet wśród elity kraju. Natomiast jak wódka rozpoczęła swoją wędrówkę i zyskała w moskiewskim kraju zdobywać popularność to zamieniła się miejscem z piwem, które zostało tak naprawdę odstawione na boczny tor na wiele wieków. Dzięki temu, że wódka była główniejszym alkoholem w państwie oraz społeczeństwo dzięki niemu się rozpijała to turyści albo też osoby przyjeżdżające służbowo widziały taki a nie inny widok. Przez produkcję oraz spożycie wódki przez rosyjskie społeczeństwo można było zobaczyć nie tylko zepsucie społeczne, ale też połączenie w jedną wspólną siłę dużej ilości osób, które wspólnie walczą o lepszą sytuację dla siebie oraz dla swoich rodzin.

Bibliografia

1. http://ciekawostkihistoryczne.pl/2012/03/09/kultura-alkoholowa-piwo-i-wodka-w-wielkim-ksiestwie-moskiewskim/;

2. http://www.rodaknet.com/ROSJA/rp_cykl_rosja_wodka.htm;

Written by Bartek Rozwadowski

Mąż oraz ojciec opisujący na blogu www.rozbria.pl przeróżne informacje związane z historią.